Tìm kiếm

Bão lụt có các điều kiện thuận lợi cho thực phẩm dễ bị ô nhiễm vi sinh vật, trong đó có các vi sinh vật gây hư hỏng, biến chất thực phẩm và vi sinh vật gây bệnh. Các điều kiện đó là: nhiệt độ, độ ẩm, độ pH, các chất dinh dưỡng và sự hiện diện của ôxy.

Bão lụt làm độ ẩm ướt của môi trường rất cao; nhiệt độ thường từ 30⁰C đến 38⁰C là vùng nhiệt độ rất thích hợp cho vi sinh vật phát triển (xem H.1). Độ pH của thực phẩm thông thường ở mức 6 - 8, đây cũng là giới hạn thích hợp cho đa số vi sinh vật phát triển.

Ở điều kiện thuận lợi, vi khuẩn có thể sinh sôi, nảy nở với sự gia tăng số lượng khủng khiếp, từ một con vi khuẩn sau 7 giờ có thể nhân lên thành 2 triệu con.

- Các thức ăn giầu đạm (thịt, cá…) dễ bị hư hỏng, biến chất, chuyển hoá thành các acid hữu cơ, amoniac, indol, scatol, phenol hoặc các acid amin như histamin, betain… gây cho thức ăn có mùi khó chịu hoặc gây ngộ độc.

- Các chất dầu mỡ có thể bị phân huỷ thành các glycerin, các acid béo tự do, làm cho dầu mỡ chua.

            - Các chất gluxit cũng dễ bị hư hỏng, biến chất hoặc là lên men, mốc, hoặc chuyển hoá phân huỷ thành các chất trung gian gây ngộ độc thực phẩm.

     Các vi sinh vật hay gây bệnh qua thực phẩm và nước là:

+ Vi khuẩn: gây ngộ độc thịt (Clostridium botulinum), tả (Vibrio cholerae), thương hàn (Salmonella), lỵ (Shigella), …

+ Các virus: Virus viêm gan A, E, gây tiêu chảy (Norwalk virus, Rotavirus,Coxsackie, …)

+ Các ký sinh trùng như đơn bào: Entamoeba hystolytica; các loại giun và trứng giun, sán...

+ Các loại vi nấm, đặc biệt là nấm mốc Aspergillus, có thể sinh ra độc tố gây ngộ độc và ung thư.

Các vi sinh vật khi bị nhiễm vào thực phẩm có thể tồn tại rất lâu, tuỳ theo loại vi sinh vật và thực phẩm (thịt, cá, bơ, sữa …) có thể tồn tại từ vài ba ngày đến hàng trăm ngày;

Trong môi trường nước cũng tùy theo loại nước (giếng, ao, hồ, sông, nước biển …) vi sinh vật có thể tồn tại từ vài ngày đến hằng trăm ngày.

Đặc biệt hiện nay, tại một số tỉnh đã có vi khuẩn tả tồn tại trong môi trường. Đây là vi khuẩn có khả năng lây lan và tạo thành dịch bệnh với độc lực tương đối cao nếu không phòng ngừa kịp thời và triệt để. Mùa bão lũ sẽ tạo cơ hội cho vi khuẩn này lan rộng và nhanh.

3. Ô nhiễm hoá chất:

Bão lụt, môi trường ngập nước, phá vỡ mọi sự ngăn cách; nước tràn ngập các ruộng đồng phun thuốc trừ sâu, các bể chứa chất thải, giếng nước sinh hoạt của người dân, … phát tán các chất bẩn ra môi trường, ô nhiễm vào thuỷ sản, rau quả… người sử dụng các loại thực phẩm đó rất dễ bị ngộ độc thực phẩm.

4. Thiếu thực phẩm: Bão lụt gây cô lập, ngăn cách các vùng bị nạn, gây ra tình trạng thiếu thực phẩm, dẫn đến đói và suy dinh dưỡng.

5.Ngoài những ảnh hưởng trên, bão lụt gây ô nhiễm môi trường, tạo điều kiện cho ruồi, muỗi và các côn trùng phát triển, là những sinh vật mang trên mình rất nhiều mầm bệnh, có thể truyền vào thực phẩm và người gây ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm.

II- HẬU QUẢ:

1. Gây nên ngộ độc cấp tính: với những biểu hiện triệu chứng dạ dày – ruột (nôn, ỉa chảy ....) và những triệu chứng khác tuỳ theo đặc điểm của từng loại ngộ độc (tê liệt thần kinh, co giật, rối loạn hô hấp, tuần hoàn, vận động...).

2. Ngộ độc mạn tính, độc tích luỹ: Ảnh hưởng các chức năng và sự phát triển cơ thể.

3. Gây tình trạng thiếu vitamin và vi chất dinh dưỡng.

III- CÁC BIỆN PHÁP ĐẢM BẢO AN TOÀN THỰC PHẨM MÙA BÃO LỤT:

Cần tính toán và chuẩn bị đủ lượng lương thực, thực phẩm dự trữ trên cơ sở căn cứ vào đặc điểm bão lụt của từng vùng (mức độ, thời gian…), đặc điểm địa lý, dân cư; quy luật bão lụt…để quy ra số lượng.

-         Lương thực: mỳ ăn liền, ...

-         Nước sạch để uống ...

-         Các thực phẩm như: muối ăn, n­ước chấm, rau củ,...

Sau mỗi đợt lũ, lại chuẩn bị một lượng thực phẩm mới cho đợt lũ tới, đến khi hết mùa lũ.

Xây dựng phương án đảm bảo an toàn lương thực, thực phẩm tại chỗ cho từng thôn bản, xã, phường, khu vực.

Có phương án dự trữ ở tuyến sau và cứu trợ cho tuyến trước: Mỗi địa phương, mỗi khu vực cần có kế hoạch dự trữ ở những nơi không có bão lụt đe doạ (tuyến sau) và có phương án tiếp tế, cứu trợ cho vùng bão lụt (tuyến trước) khi tình huống xảy ra.

Thường xuyên kiểm tra các phương án dự trữ, cứu trợ thực phẩm.

Tăng cường giáo dục, truyền thông cho người dân có kiến thức, thực hành về vệ sinh an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm.

-       Đun sôi nước trước khi sử dụng;

-       Xử lý, khử trùng nước trước khi sử dụng.

-         Đủ ăn (tại chỗ, tiếp viện), sử dụng đồ hộp, mì tôm…

-         Thực hiện ăn chín, sạch

-         Chú ý bổ sung rau xanh

Có phương án phòng chống NĐTP và các dịch bệnh truyền qua thực phẩm:Chuẩn bị lực lượng cấp cứu, thuốc, chất tiêu độc, khử trùng, nơi điều trị, đặc biệt chú ý các vụ dịch tiêu chảy và ngộ độc hàng loạt.

-         Giếng nước; nhà vệ sinh…

-         Nhà bếp

Chú ý khẩu phần ăn:cần bổ sung thức ăn tươi, giầu vitamin, vi chất dinh dưỡng

Giám sát ngộ độc thực phẩm, bệnh truyền qua thực phẩm, bệnh thiếu vitamin,xử lý kịp thời khi có các vụ NĐTP và dịch bệnh truyền qua thực phẩm.